Sức sống mới cho vật liệu thủ công làng nghề, vật liệu thích ứng môi trường

Việt Nam, với bề dày lịch sử, văn hóa, là cái nôi của nhiều làng nghề thủ công truyền thống. Mỗi làng nghề lưu giữ những kỹ thuật chế tác riêng biệt, tạo nên các sản phẩm độc đáo từ mây, tre, gỗ, sơn mài và nhiều vật liệu khác. 

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường liên tục biến động, các sản phẩm thủ công truyền thống thường chỉ được ứng dụng giới hạn trong những vật dụng như đèn, túi, bàn ghế…

Nhằm khai thác sâu hơn giá trị bản địa và đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ đương đại, nhiều công trình nội thất đã tìm cách đưa vật liệu truyền thống vào không gian hiện đại, tôn vinh chất cảm tự nhiên, mộc mạc mà tinh tế từ những vật liệu quen thuộc này. Từ những dự án như nhà hàng Kimono (2016) cho đến các công trình gần đây như nhà hàng Akaari Premium (2022) và nhà hàng Crystal (2023), việc ứng dụng mây, tre, gỗ, sơn mài… trong thiết kế đã cho thấy tiềm năng to lớn của chất liệu truyền thống. Những vật liệu này không chỉ mang lại vẻ đẹp thủ công tinh tế, mà còn thổi một luồng sinh khí mới vào các không gian đương đại, mở ra những hướng đi bền vững cho nghề thủ công Việt Nam.

Vẻ đẹp tinh tế của mây tre đan trong không gian đương đại

Nhà hàng Nhật Bản Akaari Premium tại Hà Nội là một thử nghiệm đột phá trong thiết kế, thể hiện niềm tự hào về sự kết hợp tinh tế giữa văn hóa Việt và thiết kế nội thất hiện đại. Đây là một không gian ẩm thực sang trọng, tinh tế, đồng thời vẫn giữ được sự ấm cúng và thân thiện. 

Phòng ăn riêng tư bằng vách mây cong

Việt Nam và Nhật Bản có điểm chung là sự đa dạng và sự yêu thích các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ mây, tre, gốm,... Do đó, vật liệu chủ đạo được sử dụng là mây tự nhiên, được chế tác bởi các nghệ nhân từ làng nghề mây tre đan Phú Vinh, Chương Mỹ, Hà Nội. Để truyền tải chiều sâu văn hóa, các vật liệu thủ công truyền thống được sáng tạo và ứng dụng linh hoạt trong không gian nhà hàng, trở thành các thành phần chính của nội thất như trần, tường, sàn, vách, cửa, lan can…

Công trình này sáng tạo trong việc ứng dụng văn hóa bản địa. Thay vì các vật dụng nhỏ, kính nghệ thuật được sử dụng cho các chi tiết nội thất lớn như cửa kính trượt cong và đèn thủ công nhiều tầng, 

Lan tỏa thông điệp phát triển bền vững và bảo tồn văn hóa

Thông qua các thiết kế này, NH Village Architects mong muốn khơi dậy tiềm năng to lớn của những sáng tạo từ làng nghề thủ công truyền thống. Bằng cách kết hợp tinh thần đương đại với sự trân trọng tự nhiên và bản sắc, chúng tôi hy vọng xu hướng thiết kế bền vững dựa trên những chất liệu làng nghề sẽ tiếp tục được nghiên cứu và mở rộng. Những cái tên như làng nghề mây tre đan Phú Vinh, làng nghề dệt Phùng Xá, nghề kính điêu khắc nghệ thuật Sơn Tây, nghề Gốm Bát Tràng và vô vàn những làng nghề mang hồn cốt tinh hoa Việt Nam sẽ không bị mai một hoặc giới hạn trong trưng bày ở các bảo tàng, mà sẽ có sức sống mới mạnh mẽ, bền bỉ và đầy cảm hứng trong đời sống đương đại.

Vách kính ép vải tơ tằm tự dệt và đèn kính bánh đa

Ứng dụng vật liệu thích ứng với môi trường trong thiết kế nhà ở. 

Để tạo nên những công trình hiện đại, bền vững và mang tinh hoa văn hóa Việt, bên cạnh việc ứng dụng các chất liệu thủ công, thì việc phát triển nguồn vật liệu thích ứng với môi trường bản địa cũng là một yếu tố quan trọng. Chuỗi “Nhà cho Mưa” với hai công trình tại Hưng Yên và Phú Quốc mang thông điệp về không gian sống gần gũi, kết nối con người với thiên nhiên, tôn trọng tận dụng tài nguyên, ứng phó biến đổi khí hậu.

Hệ mái lớn ở Nhà Phú Quốc

Gạch gốm và ngói tráng men Viglacera được lựa chọn với công năng chống nồm, chống thấm, cách nhiệt, chịu lực và độ bền cao. Về thẩm mỹ, các vật liệu này có màu nâu của đất và mang chất cảm mộc mạc gần gũi với đời sống người Việt. Chúng tôi hy vọng mỗi vật liệu đều được nghiên cứu, cải tiến liên tục hướng đến vòng đời tuần hoàn thực sự thân thiện môi trường, từ nguồn nguyên liệu cho đến quy trình sản xuất - thải bỏ - phân hủy hoặc tái tạo; góp phần kiến tạo kiến trúc tôn trọng thiên nhiên, mang lại cuộc sống chất lượng bền vững cho cộng đồng và môi sinh.